Wat is anaphora?
Anaphora (anafoor) is een taalkundig verschijnsel waarbij een woord terugverwijst naar iets dat eerder in de tekst is genoemd. In de zin “Sandra belde de klant, want zij had nieuws” verwijst “zij” terug naar Sandra. Mensen lossen zulke verwijzingen moeiteloos op; voor computers is het een klassiek struikelblok in taalverwerking.
Hoe werkt het in AI?
Het automatisch herleiden van zulke verwijzingen heet anaphora resolution, onderdeel van het bredere coreference resolution. Vroege systemen gebruikten grammaticale regels, latere systemen statistische modellen. Moderne taalmodellen op basis van de transformer-architectuur doen dit opvallend goed, omdat hun attention-mechanisme verbanden legt tussen woorden op afstand van elkaar. Lastig blijft het bij dubbelzinnigheid: in “Anna sprak met Maria over haar project” is ook voor een mens niet zeker wiens project het is.
Wat heb je eraan als bedrijf?
Voor de meeste bedrijven is dit achtergrondkennis, maar het verklaart wel waarom chatbots en AI-assistenten tegenwoordig begrijpen wat je bedoelt met “stuur het nog een keer” of “annuleer die afspraak”. Goede verwijzingsresolutie is ook bepalend voor de kwaliteit van automatische samenvattingen en vertalingen van bijvoorbeeld contracten en klantgesprekken.
Gerelateerde begrippen
Anaphora kijkt terug in de tekst; het spiegelbeeld dat vooruit verwijst heet cataphora. Het oplossen ervan is een vorm van disambiguation binnen computational linguistics, en moderne grote taalmodellen zijn er sterk in.
Je hele organisatie AI-geletterd?
Bij elke incompany training krijgt iedereen in je organisatie toegang tot de e-learning AI Geletterdheid. In 90 tot 120 minuten leert elke medewerker wat AI is, wat je ermee kunt en hoe je er veilig mee werkt. Per rol en sector, met certificaat, zoals de EU AI Act vraagt.
Bekijk de trainingen →